 | Magdalena Samozwaniec Z pamiętnika niemłodej już mężatki Wybór, wstęp i opracowanie Rafał Podraza W.A.B. listopad 2009, wydanie I ISBN 978-83-7414-677-7 | Wydawało się, że spuściznę literacką Magdaleny Samozwaniec znamy w całości i już nic nas nie zaskoczy. Aż tu nagle, po kilkudziesięciu latach od śmierci największej damy polskiej satyry, Rafał Podraza znalazł pożółkłe, nieuporządkowane kartki. „Maszynopis jakiejś opublikowanej powieści” – pomyślał. Okazało się jednak, że są to teksty nieznane. Skrzące się humorem, pisane z przekąsem i czułością wspomnienia o Krakowie sprzed dwóch wielkich wojen. O balach u Tarnowskich, od których zależało być albo nie być młodych panien. O tajnikach bardzo niewygodnej damskiej garderoby. O tym, jak mleko potrafi uratować życie, gdy niechcący wypije się buteleczkę farby do włosów. Ale najsmaczniejsze są urocze anegdotki o najbliższej rodzinie. Tatce, czyli słynnym malarzu Wojciechu Kossaku, i jego ukochanej klaczy, która wchodziła do salonu ku utrapieniu Mamidła. O siostrze Lilce, czyli Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, która potrafiła pisać zawsze i wszędzie. O jej kolejnych miłościach i niepotrzebnej śmierci. O psikusach, jakie dziewczęta lubiły płatać rówieśnikom. O pewnym szlafroku w czerwone i czarne kwiaty, dzięki któremu Magdalena upolowała męża. I jeszcze o wielu, wielu innych chwilach, postaciach i zdarzeniach. Ze świata, którego już nie ma.
Magdalena Samozwaniec (1894–1972) – pisarka satyryczna, autorka powieści, bajek i wierszy. Przyszła na świat w artystycznej rodzinie Kossaków. Wnuczka Juliusza, córka Wojciecha Kossaka, siostra poetki Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Zadebiutowała powieścią Na ustach grzechu (1922), która – jako zgrabna parodia Trędowatej – zapoczątkowała jej ogromną popularność. Pseudonim literacki, pod którym opublikowała powieść, przyjęła już na zawsze. Napisała ponad trzydzieści książek, m.in. Kartki z pamiętnika młodej mężatki (1926), Tylko dla kobiet (1946), Tylko dla mężczyzn (1958), Krystyna i chłopy (1969) czy Zalotnica niebieska (1973), portret Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Najbardziej znane są jej wielokrotnie wznawiane wspomnienia Maria i Magdalena (1956).
|